Bültenlere Dön

TRABLUSGARB’DA ENVER BEY’İN BASTIRDIĞI KAİME

Cüneyt ÖLÇER

1911 senesinde İtalyanlar’ın Trablusgarb’a asker çıkarmaları ile başlayan İtalyan-Osmanlı savaşı sırasında; bu tarihlerde Berlin’de ateşemiliter olan Enver Bey Kahire üzerinden Bingazi’ye gelerek oradaki küçük Osmanlı askeri birliklerinin kumandanı olmuştur.

Akdeniz'de İtalyan donanmasının hâkimiyeti dolayısı ile bu cephede çarpışan askerlerimizin silah, teçhizat ve parası Türkiye’den ancak Mısır üzerinden kara yolu ile gönderilebilmiştir.

Bu arada Enver Bey’in annesine ve kız kardeşine yazdığı mektuplardan bazı ahvalde Mısır yolu ile gönderilen paranın zamanında ellerine geçmediği, bunun üzerine de Enver Bey’in altın liralar geldiğinde değiştirilmek ve kısa bir süre geçerliliği olmak kaydı ile kaimeler yazdırdığı ve kendi mührünü vurarak tedavül ettirdiği anlaşılmaktadır.

Kız kardeşine kendi el yazısı ile yazdığı mektupların birinde:

“Ben kumandan mıyım, bankacı mı, yoksa muhasebeci mi? Ama işte hepsini yapıyorum. Bazen geceleri geç vakte kadar defterlerin üzerinde çalışıyorum. Hatta bir para değiştirme usûlü ve bürosu da kurduk...

Kahire büromuzdan can sıkıcı bir haber aldım. Bu aylık tahsisatımız olan 15.000 lirayı harcamışlar. Aptallar, Anlayışsızlar... Başka ne diyeyim... Para gelmeyince, gene kağıt para çıkardım (Enver Paşa, Cilt II, Sahife 236, Şevket Süreyya Aydemir).”

Bu kâğıt paralardan bir tanesini de bir hatıra olarak İstanbul’da bulunan kız kardeşine göndermiştir [1]. Fotoğraf ve klişesini dercettiğimiz (125x73 mm.) ebadındaki kâğıt para üzerinde:

Üst satırda “Bir Osmanlı Lirası”, alt satırda “Vahidi Lirayı Osmanî” ibareleri ortada da Enver Suavi Mührü bulunmaktadır. Suavi, Enver Bey’in İttihadı Terâkki Cemiyetinde kullandığı mahlasıdır.

önyüzü

arkayüzü