Bültenlere Dön

M. Nurettin AĞAT

Nilüfer AĞAT

5.7.1889’da Kırım’ın Sivastopol ile Yalla arasındaki kıyı şeridinde yarımadanın en güneyinde bulunan Mühalatka köyünde Hacı Halil ve Hüsnühaniy AĞAT’ın sekiz çocuğundan beşincisi olarak dünyaya geldi. İlköğrenimini Bahçesaray’da Gospıralı İsmail Bey’in okulunda yaptı ve dört yılda bitirdi.

1901’de ailece İstanbul’a göç ederek Fatih’e yerleştiler. Davutpaşa Rüştiyesi’nde okudu. Daha sonra babasının Hapishane Müdürlüğü görevi dolayısıyla ailenin Adapazarı’na nakletmesi üzerine, orda Adliyede stajyer olarak çalıştı. 1908’de Kırım’a gitti, üç ay kaldı. Dönüşünde İstanbul Emniyet Müdürlüğü’ne Polis memuru olarak girdi. Yıldız Polis Okulu’nu başarı ile bitirdi. Kısa sürelerde terfi ederek Komiser, Başkomiser ve Merkez Memuru (Emniyet Âmiri) oldu.

Kırım Milli Hükümetinin Temsilcisi Cafer Seyitahmet KIRIMER’in İstanbul’a gelişinde Osmanlı Hükümeti tarafından kendisine mihmandar tayin edildi. 1918’de Cafer Bey ve görevli Osmanlı subayları ile birlikte Kırım’a gitti. Akmescit’te Adliyede Savcı olarak görev aldı. 6-7 ay sonra Kırım’daki durumun devam edemeyeceğinin anlaşılması üzerine, Osmanlı subayları ile birlikte İstanbul’a döndü. Bu sırada Milli Mücadeleye silâh gönderdiğinden ve bölgesinde İngiliz işgal kuvvetlerinin zorba isteklerini önlediğinden, İngilizler tarafından idama mahkûm ettirildi. Derhal Ankara’ya gitti. Bir süre Ankara’da Emniyet Müdür Muavini olarak çalıştı.

Kars’ın kurtuluşu üzerine Kars’a Emniyet Müdürü atandı. Daha sonra on ilde Emniyet Müdürü olarak görev yaptı. 1946’da kendi isteği ile emekli oldu. Mesleğinde dürüstlüğü, ciddiyeti, disiplini ve memurlarını koruması ile tanınmıştı.

Gençlik yıllarından itibaren boş zamanlarında başlıca merakı tarih ve nümismatik idi. 1946’da İstanbul’a geldikten sonra, bu merakını daha bol zaman ve kütüphane ve müze olanakları ile ciddi bir çalışma olarak sürdürdü.

1968’de kurulan ve halen güçlenerek faaliyetini devam ettiren Türk Nümismatik Derneğinin kurucu üyelerindendir.

Sahip olduğu, manevi değeri büyük, Şahin Giray Han adına basılmış iki eşsiz Kırım Sikkesini (1. Beşlik altın, 16 gr., çapı: 46 mm.; 2. Gümüş, 48,5 gr., çapı: 58 mm.) herhangi bir suretle yabancı ellere düşmesi endişesi ile 1977 yılında İstanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürlüğü İslami Sikkeler Kabinesi’ne hediye olarak tevdi etti. Sikkeler Müzenin envanter defterinin 1007 numarasına kaydedilmiştir.

1957-1970 yıllarında Kırım Dergisinde ve Emel Dergisinde yazıları çıktı. 1958-68 yılları arasında hazırladığı “ALTINORDU (Cucioğulları) Paralar Katalogu 1250–1502, Ek olarak şecere vb tarih düzeltmeleri” adlı kitabını 1976 yılında Edebiyat Fakültesi Matbaasında bastırdı. 1969 yılında 46 yıllık eşi Nadiye AĞAT’ı trafik kazasında kaybetmesi çalışmalarını bir süre aksattı. Uzun yıllardır hazırladığı “Altınordu-Cucioğulları Tarihi” kitabını baskıya verilecek şekilde yazma çabası içinde iken 1978 Sonbaharında hastalandı. 19.1.1979’da Ataköy’de vefat etti. Kaybının acısını unutamayacağım babamı, daima derin saygı ve sevgi ile hatırlayacağım.

Allah rahmet eylesin.

Not:

Sikkelerin Fotoğrafları Emel, 1965, Sayı: 31’de yayınlanmıştır. Sikkeler hakkındaki tafsilatlı bilgi için sayfa 10-12’ye bakınız.

“Altınordu Paraları Kataloğu” hakkında yazı: M. Ülküsal, Emel, 1977, Sayı: 101, s. 16-18.

NURETTİN AĞAT’IN YAYINLANMŞ YAZILARINDAN

NÜMİSMATİK İLE İLGİLİ OLANLARIN LİSTESİ

KIRIM HANLARI PARALARININ NİTELİKLERİ VE IŞIK TUTTUKLARI BAZI TARİHİ GERÇEKLER

KIRIM ŞEHİRLERİ: