Bültenlere Dön

ÖNEMLİ BİR KARAMAN DİRHEMİ

Cüneyt ÖLÇER

Karamanoğulları Selçuk İmparatorluğu devrinden itibaren varlıklarını sürdüren bir topluluktur. İlk meydana çıkışları 654 H, 1256 M yılına kadar uzanmaktadır.

Selçukların inkırazını takiben kurulan Karaman Beyliği iki yüz yıla yakın bir süre Beyliklerini devam ettirmişlerdir.

Timur istilâsından sonra Anadolu’da tamamen alt üst olan düzen Karamanoğlu Mehmed Bey’i Karaman Beyliğinin başına getirmiştir.

Mehmed Bey’den sonra Karaman Oğullarının lideri olan Mehmed Bey’in oğlu İbrahim Bey’in cülus tarihi tamamen aydınlığa kavuşmamıştır. Bu döneme ait değişik tarihi kaynaklar İbrahim Beyin en evvel 827 H’de babası Mehmed Bey’in ölümü üzerine Karaman Beyi olduğunu yazmaktadırlar.

Sadece aynı Ebu Muhammed, İbn-i Ahmed, İkd-il Cümman fi Tarih-i Ehl-iz-zeman adlı arapça eserinde (İbrahim Hakkı Konyalı, Karaman Tarihi 1967, s. 19) 823 H yılı hâdiselerini anlatırken:

“Bu sırada Osmanoğullarının yanına giden Karamanoğlu Mehmed Bey oğlu İbrahim Bey Konya’ya geldi, Osmanoğlu İbrahim Beyin babasının olan Konya’yı kendisine vermişti, yanında bir de Elçisi vardı. Mısır Elçisi bu defa Ala-eddin Köşkünde İbrahim Bey ile görüşmüştür. İbrahim Bey Elçiye ağır hediyeler vermiştir. Elçi daha sonra Larende’ye gelmiş, Ali Beyi (Mehmed Beyin kardeşi, İbrahim Beyin amcası) orada bulmuş, on gün kadar kalmış, seyahatinden hiç bir netice alamayarak Kahire’ye dönmüştür”.

ve 824 H yılı hâdiselerini anlatırken:

“Karaman Beldelerinin sahibi (Beyi) Karamanoğlu Alâ-eddin Bey oğlu Emir Ali Beydir. Bu Mısır Sultanı El-Müeyyed’in burada bir naibidir. Fakat sonra bunun üstüne Emif İbrahim Bey ile Kardeşi Alâ-eddin Bey geldiler, Ali Beyin Osmanoğulları kızı tarafından kardeşi olan Emir Mehmed Bey’i Konya’dan ve sonra da Larende’den çıkarttılar. Ali Bey’in elinde Niğde’den başka yer kalmadı”.

demektedir.

Elime geçen ve neşretmekte olduğum bu önemli Karaman parası yukarıda bahsedilen bilgileri tevsik etmekte olup ayrıca aşağıdaki hususları açıklaması bakımından çok önemlidir.

• 824 Hyılında İbrahim b. Mehmed b. Karaman Konya’ya hakim olmuştur.

• İbrahim Bey, babası Mehmed Bey hayatta iken müstakil olarak Beylik iddiasında bulunmuştur (Mehmed Beyin ölümü Antalya muharebeleri sırasında 826-827 H yıllarındadır).

• İbrahim Beyin Konya hâkimiyeti Osmanlıların yardımı ile olmuştur, bu yüzden İbrahim Bey Çelebi Mehmed’in adına para basmak mecburiyetinde kalmıştır.

• Çelebi Mehmed’in ölümü (1 Cumadelula 824 H, 4 Mayıs 1421 M) olduğuna ve ölüm bir ay kadar gizlenmiş bulunduğuna göre Konya’nın İbrahim Beyin hakimiyetine geçişi 1421 senesinin ilk altı ayı içinde olması gerekmektedir.

Bu önemli paranın resmi, klişesi ve izahı aşağıdadır. Ø 22-26; 1,59 gr