Bültenlere Dön

NADİR BİR CUMHURİYET MADALYASI

Ömer DİLER

Çap: 41x36 mm., Ağırlık: 16,566 gr.

Türk Nümismatik Derneği 1 numaralı bülteni incelendiğinde, Güvendik FİŞEKÇİOĞLU’nun yayınlamış bulunduğu “Yerli Malları Sergisi”ne ait bir madalya görülür. Bu madalya nadir olup, İstanbul’da 1931’de açılmış olan yerli malları sergisini simgelemektedir.

Bir rastlantı sonucu elime geçmiş olan resimdeki madalya ise, 1933 yılı 10 Temmuz’unda, Bursa’da açılan Yerli Mallar Sergisini simgelemek için darp edilmiştir. Yaptığım incelemede, bu yakın devir madalyasına şimdiye kadar hiç rastlanmamış olduğu ve hiçbir yerde de kaydının bulunmadığı anlaşılmış, bu da madalyayı daha ilginçleştirmiştir.

Sergi hakkında yalnız 11 Temmuz 1933 tarihli Cumhuriyet Gazetesinde bir haber bulunmakta ve serginin 10 Temmuz 1933’te Bursa Erkek Lisesi binasında, saat 14.30’da, devrin Bursa valisi tarafından açıldığı ve kurdelenin de Bursa yapısı bir bıçakla kesildiği belirtilmektedir. Aynı haberde, sergiye İstanbul, İzmir, Bursa, Eskişehir, Isparta ve Malatya illerinin katıldığı eklenmektedir.

Madalyanın pirinç, bakır ve çinko alaşımından yapılmış olup, İstiklâl Madalyası büyüklüğünde ve onun gibi ovaldir. Madalyanın önyüzünde Atatürk’ün portresi, etrafında defne dallarından bir çelenk bulunmaktadır, Defne dallarının sap kısmı bir kurdele ile bağlanmıştır. Bunların üst tarafında 10 Temmuz 1933 tarihi, alt tarafında ise Darphane kelimesi bulunmaktadır. Arkayüzde ise, ortada Uludağ eteklerinde Merinos Fabrikasının o günkü hali ile ayrıntılı ve çok güzel bir kabartması vardır. Bunun üstünde “Bursa” altında ise “Yerli Mallar Sergisi” yazılıdır.

Önyüzde bulunan Darphane yazısı madalyanın darphanece bastırıldığını belirtmekle birlikte, darphanede herhangi bir kaydı bulunamamıştır. Bir yetkilinin ifadesine göre, kayıtlar 6-7 yıl önce çıkan bir yangında yanmıştır. Aynı yetkili bu madalyanın örneğinin darphane koleksiyonunda da bulunmadığını belirtmektedir.

Kanımca İstanbul ve Bursa’da açılmış olan Yerli Mallar Sergisi daha birçok illerde de açılmıştır ve zamanla bu sergilere ait madalyalar koleksiyoncular tarafından gün ışığına çıkarılacaklardır.