Bültenlere Dön

KARAMAN BEYLİĞİ İLE İLGİLİ İKİ GÜMÜŞ SİKKE [1]

Garo KÜRKMAN

Karaman Beyliğinin takriben 654 H (1256 M) senesinde Karaman b. Nûre Sofi tarafından kurulduğunu, 906 H (1500 M) senesinde beyliğin sona erdiğini kabul edersek, 252 sene hâkimiyetlerini devam ettirmişlerdir. 252 sene zarfında muhtelif toplumlar (sultanlıklar, beylikler) Karaman beyliği üzerinde çeşitli etkiler yapmışlardır ve bu etkiler tabiidir ki sikkelere yansımıştır. Bununla ilgili bir kaç misal verebilirim.

I. Karamanlılar bazı sikkelerin üzerine damga vurmuşlardır, bu damgalar;

a. Beyin ismini [2]

b. Şehir ismini [3]

c. Bazı duaları [4]

d. Hayvan figürlerini [5] ihtiva etmektedir.

II.

a. Bazılarının namına sikke

b. Bazıları ile ortak sikke [6]

c. Kendileri namına pek çok sikke kesmişlerdir [7].

Benim bahsedeceğim ilk sikke (II-a) Karaman beyliğinin Memluklar namına Konya’da kestirdiği gümüş bir sikkedir. Memluk sultanı El-Nasır Nasır el-Din Muhammed’in saltanatı 709-741 H (1310-1341 M) yılına rastlar ki bu saltanatının 3. saltanatıdır. Bu senelerde Karaman beyliği için Musa Bey ile kardeşi Bedrüddin İbrahim Bey mücadele etmektedir.

Uzunçarşılı [8] kitabında şöyle yazmaktadır: “Musa Bey, hükümdar olmasını müteakip yani 711 Hicret senesinde Lârende’de (Karaman) bir medrese ile imaret yaptırmıştır. 1318 de (718 H) Musa Bey’e karşı biraderi Bedrüddin İbrahim bey mücadeleye kalkıp müstakil harekete başlamış ve Memluk Sultanı Melik Nasır namına hutbe okutup sikke kestirmiştir”. Aşağıdaki resmi ve çizimi görülen bu sikkenin tarihi yazılı olmamasına rağmen aynı sikke olması kuvvetle muhtemeldir.

Sikkenin 1. yüzünde Memluk sultanı El-Nasır Nasır el-Din Muhammed’in ismi kısaltılarak 2 satır halinde şöyle yazılmış: “El melik el-Nasır”  ve 3. satırda ise bir Saadet Düğümü görünmektedir. Bu üç satır boğumlu çift çerçeve içindedir. 2. yüzünde 6 köşeli çift çerçeveli yıldız içinde duribe Konya, yıldızın dışında kalan kısımlarda okunması mümkün olmayan yazılar var. Sikke 11 mm çapında ve 0,53 gr. ağırlığındadır.

İkinci olarak bahsedeceğim sikke ise çapı 15-17,5 mm ve 0,80 gr. ağırlığındadır. Çizimde ve fotoğrafta da görüleceği gibi oldukça bozuk olan bu sikkenin üzerinde duribe Larende  damgası vurulmuştur, bu da Karaman topraklarında bu sikkenin tedavül ettiğinin bir delilidir. Ancak alttaki paranın kime ait olduğunu teşhis edemedim, üzerinde okunabilen tek kelime 2. yüzdeki “Allah” kelimesidir.

Bu paraları yayınlamama müsaade eden Tom RASKER’e teşekkür ederim.