Bültenlere Dön

 

 

 

İSTANBUL AMERİKAN ROBERT LİSESİ SİKKE KOLEKSİYONU

 

 

Yücel AKAT

 

İstanbul Amerikan Robert Lisesinin sahip olduğu eski eser koleksiyonlarının bir parçasını oluşturan sikkelerin 1710 Sayılı Eski Eserler Kanunu gereğince envanter edilmesi uygun görülmüş ve bu görev tarafımdan yerine getirilmiştir. Yakından incelenen koleksiyonun, ilim alemine kapalı kalmaması için, batı ülkelerindeki özel koleksiyonlarda olduğu gibi (Waddigton, Mc Clean, B. Berry, Weber, Imhoof-Blumer, Prowe v.s.) kataloğunun yayınlanmasının yararlı olacağı düşünülmüştür. Çeşitli devletlere ve devirlere ait 1100 kadar sikkenin tasnifi ve kataloglaması gruplandırmak suretiyle bölümler halinde hazırlanmış ve I. Bölüm olarak “Roma Cumhuriyeti Devri Sikkeleri” ele alınmıştır. Bu çalışma bittiği anda; ne yazık ki koleksiyondan 67 parça, diğer eski eserle birlikte sikkelerin çoğunun (888 adet) çalınmış olduğu öğrenilmiştir. 6 adet albüm içinde korunan sikkelerden, sadece Roma İmparatorluk Devrini kapsayan 140 kadarı hırsızlar tarafından bulunama­mış, diğerleri ise alınarak yurt dışına kaçırılmıştır. Burada kataloğu verilen 43 adet Roma Cumhuriyeti Devri sikkesi de kaçırılanlar arasındadır.

 

Katalogda sikkeler kronolojik olarak sıralanmış, aynı kalıptan olan­lar tek numarada tarif edilmiştir. Koleksiyon envanter numaraları ve sikke çapları her sikke için ayrı ayrı verilmiştir. Katalog numaralarının yanında sikkenin basıldığı tarih, darphane ve sikkeyi basan şahsın adı yazılmıştır. Sikkenin ön ve arkayüz tarifleri yapılmış, yazılar istikametleri okla gösterilmek suretiyle aynen yazılmıştır. Genellikle kısaltma şeklinde olan sikke basan şahısların isimlerinin tam şekilleri parantez içine alınmıştır. Katalog numaraları resimlerin altına yazıldığından ayrıca levha numarası verilmemiştir.

 

Bu yayının çalınan koleksiyonu satın alan dürüst bir koleksiyoncu veya müzenin dikkatini çekerek, Robert Lisesi’nin fedakâr öğretmenlerinin emeğiyle meydana getirdiği ve öğrencilerinin eğitimi için sakladığı koleksiyonlarından kaybolan parçalara tekrar kavuşmasına yardımcı olması ümit ve dileğiyle; başta okulun eski müdürü Mr. ve Mrs. Chalfant olmak üzere, yayın isteğimi olumlu karşılayıp izin veren okul mütevelli heyetine ve çalışmam sırasında içten davranışlarıyla yardımlarından ötürü Bayan Güler TOPKAYA’ya teşekkür ederim.

 

 

ROMA SİKKELERİ

 

A. Cumhuriyet Devri

 

1. M.Ö. 217-197 Roma. AR denarius, env. no. 7, 18 mm., BMC Republic I, s. 58-486, L. 17-1.

 

2. M.Ö. 172-151 Roma, Spurius Afranius. AR denarius, env. no. 9, delik, 18 mm., BMC Republic I, s. 91-674, L. 21-3.

 

3. M.Ö. 172-151 Roma, Flavus. AR denarius, env. no. 8, 17 mm., BMC Republic I, s. 113-848, L. 24-15.

 

4. M.Ö. 124-103 Roma, Caius Cassius. AR denarius, env. no. 11, 19 mm., BMC Republic I, 153-1032, L.28–11.

 

5. M.Ö. 94 Roma, Quintus [Fabius] Maximus. AR denarius, env. no. 10, 17 mm. BMC Republic I, s. 178-1157, L. 30-1.

 

6. M.Ö. 91 Roma, Caius [Claudius] Pulcher. AR denarius, env. no. 14, 19 mm. BMC Republic I, s. 198-288, L. 30-21.

 

7. M.Ö. 91 Roma, Lucius [Cornelius] Scipio Asiagenus. AR denarius, env. no. 15, delik, kenarları tırtıl; 19 mm. BMC Republic I, s. 208-1382, L. 31-10 gibi.

 

8. M.Ö. 87 Roma, Caius Vibius Caii Filius Pansa. AR denarius, env. no. 23, 18 mm. BMC Republic I, s. 291-2259, L. 39-9 gibi.

 

9. M.Ö. 86 Roma, Marcus Fannius; Lucius Critonius. AR denarius, env. no. 5, 19 mm. BMC Republic I, s. 314-2463, L. 38-6.

 

10. M.Ö. 85 Roma, Lucius Julius Bursio. AR denarius, env. no. 17, 19 mm. BMC Republic I, s. 326-2508, L. 38-17 gibi.

 

11. M.Ö. 82 Roma, Quintus Antonius Balbus. AR denarius, env. no. 18 ve 19, kenarları hafif tırtıl, 18 mm. BMC Republic I, s. 345-2732, L. 40-10.

 

12. M.Ö. 82 Roma, Calus Norbasnus. AR denarius, env. no. 20, 17 mm. BMC Republic I, s. 348-2774, L. 40-12 gibi.

 

13. M.Ö. 82 Roma, Auius Postumius Auli Filius Spuıii Nepos Albinus. AR denarius, env. no. 21, kenarları tırtıl, 19 mm. BMC Republic I, s. 351-2836, L. 40–15.

 

14. M.Ö. 80 Roma, Lucius Papius. AR denarius, env. no. 24, delik, kenarları tırtıl, 19 mm. BMC Republic I, s. 370-2977, L. 41–5.

 

15. M.Ö. 78 Roma, Lucius Procilius Filius. AR denarius, env. no. 25, 17 mm. BMC Republic I, s. 386-3147, L. 41–18.

 

16. M.Ö. 78 Roma, Marcus Volteius Marci Filius. AH denarius, env. no. 26, 17 mm. BMC Republic I, s. 388-3154, L. 42-1.

 

17. M.Ö. 71 Roma, Caius Hosidius Caii Filius Geta. AR denarius, env. no. 30, 16 mm. BMC Republic I, s. 420-3386, L. 43–14.

 

18. M.Ö. 69 Roma, Lucius [Manlius] Torquatus. AR denarius, env. no. 4, delik, 17 mm. BMC Republic I, s. 432-3511, L. 44-15.

 

19. M.Ö. 64 Roma, Caius Calpurnius Pisa Lucii Filius Frugi. AR denarius, env. no. 27, 18 mm. BMC Republic I, s. 455-3693 gibi.

 

20. M.Ö. 61 Roma, Caius Coelius Caldus. AR deneraus, env. no. 36, delik, 19 mm. BMC Republic I, s. 475-3837, L. 47–23.

 

21. M.Ö. 59 Roma, Quintus Caepio Brutus. AR denerius, env. no. 31, 18 mm. BMC Republic I, s. 479-3861, L. 48-8.

 

22. M.Ö. 56 Roma, Marcus Aemilius Scaurus: Pubüus Plautius Hypsaeus. 2AR denarius, env. no. 33 ve 32, 14-17 mm. BMC Republic I, s. 484-3879, L. 48–14.

 

23. M.Ö. 55 Roma, Lucii Furii Cnaei Filii Brocchi. AR denarius, env. no. 29 ve 28 delik, 20 mm. BMC Republic I, s. 486-3896, L. 48–19.

 

24. M.Ö. 54 Roma, Aulus Plautius. AR denarius, env. no. 35, 20 mm. BMC Republic I, s. 490-3918, L. 49-2.

 

25. M.Ö. 50 Roma, Manius Acilius [Glabrio]. AR denarius, env. no. 34, delik, 19 mm. BMC Republic I, s. 496-3943, L. 49–9.

 

26. M.Ö. 49 Roma, Caius Vibius Cali Filius Caii Nepos Pansa. AR denarius, env. no. 37, 19 mm. BMC Republic I, s. 510-3978, L. 50–3.

 

27. M.Ö. 48 Roma, Lucius Hostilius Saserna. AR denarius, env. no. 30, 17 mm. BMC Republic I, s. 513-3095, L. 50-10.

 

28. M.Ö. 46 Roma, Manîus Cordius Rufus A. AR denarius, env. no. 39, 18 mm. BMC Republic I, s. 523-4037, L. 51-11.

 

29. M.Ö. 45 Roma, Titus Carisius. AB denarius, env. no. 1, 18 mm. BMC Republic I, s. 529-4068, L. 52-6.

 

30. M.Ö. 99-94 İtalya, Marcus Sergius Silus. AR denarius, env. no. 12, 19 mm. BMC Republic 2, s. 269-512, L. 93-8.

 

31. M.Ö. 99-94 İtalya, Lucius  [Marcius] Philippus. AR denarius, env. no. 13, 19 mm. BMC Repubic 2, s. 277-532, L. 93-18.

 

32. M.Ö. 89 İtalya, Aulus [Postuimus] Albinus Spurii Pilius. AR denarius, env. no. 16, 20 mm. BMC Republic 2, s. 310-718, L. 96-12.

 

33. M.Ö. 45 İspanya, Caius Juliûs Caesar. AR denarius, env, no. 41, delik, 21 mm. BMC Republie 2, s. 368-86, L. 101-9.

 

34. M.Ö. 50-49 Galya, Caius Julius Caesar. 2 AR denarius, env. no. 42 ve 43, 20 mm. BMC Republic 2, s. 390-27, L. 103–5.

 

35. M.Ö. 81 Doğu, Lucius Manlius; Lucius [Cornelius] Sulla. AR denarius, env. no. 22, 19 mm. BMC Repubic 2, s. 462-12, L. 110–9.

 

36. M.Ö. 48 Doğu, Quintus Sicinius; Caius Coponius. AR denarius, env. no. 3, delik, 17 mm. BMC Republic 2, s. 468-24, L. 110–16.

 

37. M.Ö. 43-42 Doğu, [Marcus Junius] Brutus; I. [Publius veya Caius servilius] Casca Longus. AR denarius, env. no. 44, 20 mm. BMC Republic 2, s. 478-63, L. 111–15.

 

38. M.Ö. 40-39 Doğu, Marcus Antonius; Caius Caesar. AR denarius, env. no. 45, 19 mm. BMC Republic 2, s. 498-123, L. 113–15.

 

39. M.Ö. 38-36 Sicilya, [Sextus Pompeus] Magnus Pius. AR denarius, env. no. 2, 18 mm. BMC Republic 2, s. 562-15, L. 120-11.

 

 

Kısaltmalar:

 

Ö: ön yüz

A: arka yüz

Nok. bor.: noktalı bordur

env. no.: envanter numarası

kes.: kesimde

AR: Gümüş (Argentum)

BMC Republic: Grueber, H. A. Coins of the Roman Republic in the British Museum. V.I

 

 

 

 

 

 

 

 

Başa Dön