Bültenlere Dön

SULTAN MAHMUD II İLK YIL GÜMÜŞLERİ ÖNYÜZÜNDE FARKLI DÜZENLEMELER

Tevfik Seno ARDA

Osmanlı padişahlarının cüluslarından sonraki ilk yıl içicide, tuğralarının istifinde ve paralarının tertibinde, en iyisini bulmaya yönelik bir arayış içinde oldukları ve bu yüzden değişik istif ve düzenlemelerle karşılaşılabile­ceği bilinir. Sultan Mahmud II gibi saltanatı süresince paralarında sürekli yeri düzenlemeler aramış bir hükümdarın bu kuralın dışına çıkması beklenemezdi. Bu düşünceyle yaptığım bir araştırmada, aradığımı baskısı en bol olan 10 Paralarda buldum.

Gerçekten, cülustan sonra ilk basılan 10 Paraların ön yüzünde (OA), “darı be fi Kostantaniye” ibaresinin “darı be”si, bir önceki padişah Mustafa IV’ün paralarında (OO) olduğu gibi “fi”nin üzerindedir. Fark ise tuğra ve cülus tarihi dışında, tuğranın sağındaki yıldızın, filizlenmiş bir çiçek soğanını andıran bir süslemeye dönüşmüş olmasıdır.

Aynı yıl, ikinci tertip olarak darbedilen 10 Paralarda (OB), tuğranın sağındaki filizlenmiş çiçek soğanı şeklindeki süsleme aynı kalırken, “darı be” ibaresi “fi”nin altında yer almakladır.

Yine birinci saltanat yılı, üçüncü tertip 10 Paralarında ise (OC), tuğranın sağındaki süslemenin açılmış bir çiçek şekline dönüştüğü görülmektedir.

10 paralarda, ikinci saltanat yılından itibaren, tuğranın alt kenarının düzlükten kurtulup eğri bir biçim aldığı (OD) düşünülürse, birinci yıla ait bu şekilde tuğraların bulunması da (dördüncü tertip?) beklenebilir.

Verilen fotoğraf ve çizimlerde:

(OO)   Bir önceki padişah IV. Mustafa 10 parası Ön yüzünü,

(OA)   Mahmud II, birinci tertip 10 Para önyüzünü,

(OB)   Mahmud II, ikinci tertip 10 Para ön yüzünü,

(OC)   Mahmud II, üçüncü tertip 10 Para ön yüzünü,

(OD)   Mahmud II, diğer yıllar 10 Paraları ön yüzünü,

(R)     Bütün bu paraların arka yüzlerini göstermektedir.

TEŞEKKÜR:

Fotoğraf ve çizimlerini verdiğim paraları, koleksiyonundan incelememe ve neşretmeme izin veren Dernek Başkanımız Sayın Cüneyt ÖLÇER’e teşekkürlerimi sunmayı bir borç bilirim.