Bültenlere Dön

ABDÜLHAMİD II DÖNEMİNE AİT NADİR BİR TİLLA

H. Abdurrahman DOĞAN

Bu güne kadar Çin Türkistanı’nda Osmanlı sultanları adına basıldığı bilinen paralar yalnız Sultan Abdülaziz adına darbedilenlerdi. Bu paraların basılış nedenleri üzerinde ayrıca durmayacağım [1].

1976 yılının Mayıs ayında, Münih’teki GITTA KASTNER firması 11 sayılı MITTELALTER UND NEUZEIT isimli müzayede kataloğunu göndermişti. Kataloğu tetkik ederken adeta nefesim kesilecekti. Mezkûr müzayede kataloğunun 1634 numarası aynen şöyle idi: “OSMANEN, ABDAL HAMID II, 1876/96, Mzst. Kasgha, Dinar im Stil der Münzen der Ataliks von Kashgar. Sehr schön, Dm. 275.-”. Söz konusu paranın bir resmi de neşredilmişti. Resmi inceledim, doğruydu, para Abdülhamid Han’a aitti.

Paraya ne kadar bir pey sürmem gerekeceğini şaşırdım. O anda 500 Marklık bir pey sürdüm ve müzayede formunu doldurup gönderdim. Bir ara kendim de Münih’e gitmeyi düşündüm. Ancak aradaki 1.000 kilometreyi aşkın mesafe gözümü korkuttu ve gidemedim. Pey miktarını fazlalaştırmayı da düşündüm; sonra bunu da mahzurlu görerek vazgeçtim. Müzayede tarihinden sonraki günleri heyecanla beklemeye başladım. Bu paranın bende kalacağına hiç ümidim yoktu. Bir gün Münih’ten gelen bir taahhütlü mektupla neredeyse sevinçten göklere uçacaktım. Evet, müzayede benim üzerimde kalmıştı, hem de sürdüğüm peyden aşağısına.

Sultan Abdülhamid Han’a ait bu “tilla” şu anda koleksiyonumdadır. Önyüzünde “Sultan Abdülhamid Han” yazılıdır. Sultan kelimesinin sonunda “T” harfinden sonra “2” rakamı vardır. Sultan kelimesinin “N” si ile han kelimesinin “N” si üst üste yazılmışlardır. Paranın arka yüzünde “Darı be darü saltanat Kaşgar” yazılıdır. Paranın üzerinde tarih yoktur. Para, zannıma göre, Kaşgar kelimesinin üzerinden delinmiş ve bu delik sonradan kapatılmıştır. Kaşgar kelimesinin “R” harfinden sonra da “2” rakamına rastlanılmaktadır.

Paranın kutru, 20 mm. ve ağırlığı 3,5 gramdır. Tezyinatı, Abdülaziz Han tillalarına benzemektedir.

Bu para hakkında bilgi sahibi olan nümismat arkadaşların reaksiyonlarını bildirmelerini istirham ederim.