LÂDİK (DENİZLİ) BEYLERİ
Cüneyt ÖLÇER
Germiyan Devletinin hâkimiyetini tanımış olan Lâdik veya Denizli Beylerine İnançoğulları da denilir.
Lâdikin Selçuklular tarafından ilk işgali 11. yüzyıl sonlarıdır. Lâdik bundan sonra değişik siyasi sebepler dolayısı ile birkaç defa Bizanslılara geçmişse de, 13 asrın ilk yansında kati olarak Türk devletlerinin idareleri altına girmiş ve 1276 M yılında da Germiyanlıların eline geçerek, Germiyan ailesinden Uç Beyi Ali Bey adında bir beyin idaresinde bulunmuştur.
Ancak bu yıllarda vuku bulan Giyaseddin Siyavuş (Cimri) olayında, Cimri tarafını tuttuğu için Ali Bey nüfuzunu kaybetmiş ve kendisi Afyonkarahisarda hapsedilerek yerine yine Germiyan ailesinden Bedreddin Murad Lâdik Beyi olmuştur.
Bu yıllarda Sahih Ata Oğulları ile Germiyanlılar arasında bir kaç defa el değiştiren şehir 1290 yıllarında kati olarak Germiyan Beyi Yakub bin Alişir tarafından işgal edilmiş ve başına da hapiste ölen Ali Beyin oğlu İnanç Bey getirilmiştir. İşte tarihte Ladik Beyleri diye adlan çeçen beyler Ali Bey ve Oğlunun sülalesidir.
Tarihi belgelerden, 8. yüzyıl başlarında Lâdik Beyliğinin başına geçen Şücaeddin İnanç Beyin. Anadoluyu işgal eden İlhanlıların valisi Emir Çobana itaat ettiğini ve uzunca bir müddet Beyliğini devam ettirdiğini görmekteyiz. 1332 yıllarında Anadoluyu gezen İbni Batutanın Ladikde İnanç Beyi ziyaret ettiği de bilinmektedir.
Bu yıllarda Germiyan Devleti ile bağlarını tamamen gevşeten Lâdik Beyliğinin başına 1334 yılında İnanç Beyin vefatı üzerine oğlu Murad Aslan Bey gelmiştir.
Kesin olmamakla beraber 1360 yıllarına kadar İnanç Oğullarının Beyi olan Aslan Murada aid bir kaç gümüş akçe ele geçmiştir.
Abdehu Murad imlâsı ile darbedilmiş bu akçelerden 3 tanesi Ahmed Tevhid tarafından TOEM mecmuasında yayınlanmıştır [1](*). Ancak bu akçelerin çizim ve fotoğrafları yayınlanmadığı gibi ağırlık ve çapları hakkında da herhangi bir bilgi yoktur. Ancak 3 nolu akçenin Müze-i Hümayun Osmanî Koleksiyonundan olduğunu belirtmesinden bunun İstanbul Arkeoloji Müzeleri Teşhirdeki İslami Sikkeler Koleksiyonunda, 1341 noda belirtilen ve fotoğrafı da katalogda var olan sikke olması gerekmektedir. Zaten Sayın İbrahim ARTUK bu hususu katalogda belirtmiştir.
İnançoğullarına ait diğer bir akçe de Sayın Şerafeddin EREL tarafından yayınlanmıştır. Görüldüğü gibi gayet nadir olan İnanç Oğullarına ait değişik bir akçeyi yayınlarken bu konuda çatışan meraklılara yardımcı olmayı umut ediyorum.
|
|
|
|
duribe bimedinete Ladik |
El-Melik-ül Allah Abdehu Murad |
Çap: 16 mm.; ağırlık: 0,75 gr.
Ahmed Tevhid, TOEM 1328. üçüncü sene, s. 812.