Bültenlere Dön

YENİ BİR MADALYON VE MADALYONCULUĞUMUZ

Şahin DEMİREL

Gücen yılın başlarında, İzmir’deki bir gümüşçüde rastladığım büyükçe bir gümüş madalyonu ilk kez görmekteydim. Baskı tekniği ve Atamızın sağa bakan yüz hatlarının estetiği ilgi çekiciydi. Satın aldım.

Araştırmalarım bu madalyonun bilinmediği ve hiç bir yerde yayınlanmadığı sonucunu ortaya çıkardı. Yurt dışında basıldığı (KRIDDEL imzalı) anlaşılan madalyonun gümüşü, emsallerinde pek rastlanmayan haslıkla idi ve 990 ayar damgasını taşımaktaydı. İZMİR ENTERNASYONEL FUARI 1938 yazısı bulunan ön yüzde ortada stilize İEF yazısı ve İzmir fuarının klâsik sembolü olan direkli Türk Bayrağı, arkada Atatürk’ün sağa bakan yüzü onun karakteristik hatlarını gösterir şekildeydi.

Geçenlerde koleksiyonunu incelediğim İzmirli üyemiz Sadık DERELİ’de sözünü ettiğim gümüş madalyonun aynı kalıpta basılmış, sadece madeni, kalınlığı ve ağırlığı farklı alan bakırını gördüm. Madalyonda iddialı olmadığını bildiğim için satıp satmayacağım sordum. Heyecanımı, ilgimi ve sevgimi fark etmiş olacak ki hiç beklemediğim bir jestle “satamam ancak armağan edebilirim” diyerek bana uzattı. Kendisine şükranlarımı buradan da dile getirmek isterim.

Bu iki parçayı yanıma alarak İzmir Fuarı Turizm Müdürlüğü’ne gittim. Amacım bu konuda daha fazla araştırma yapmak ve bilgi edinebilmekti. Konuştuğum yetkili beni şeref ve teşhir salonuna götürdü. Orada bakırın bir eşini gürdüm. Ondan başka ne bir ürün ne de eldeki hakkında bir belge ve bilgileri yoktu.

Filatelist dostlarımız hatırlarlar. 20 Ağustos 1938 günü 10 pulluk I. İzmir Enternasyonal Fuarı adlı bir seri çıkmıştı. Ben bu madalyonların da o tarihte yani atamızın ölümünden bir kaç ay önce basılmış olabileceğini düşünmekteyim.

Gelecekte bu konuda daha açık gerçekleri öğrenebilmeyi umuyor ve bu madalyonları koleksiyoner dostlarımın bilgilerine sunmak ve nümismatik âleme kazandırmakla mutluluk duyuyorum.

Burada değinmek islediğim bir önemli konu da yine madalyonculuğumuzla ilgilidir.

Genç Cumhuriyetimizin askerî, ekonomik ve sosyal etkinlikleri anısına bastırılmış hatıra madalyonları hepimizce bilinmekte ve kültür ürünleri olarak koleksiyonlarımızı süslemekledir. Ne var ki, elimizde bulunan ya da görebildiğimiz eserlerin dışındakilerini (özellikle ilk yıllarda basılanları), şekli ve özellikleri ile tanımamaktayız. Yayıncı dostlarımız nümismatikteki tematik konuları daha etraflı tanıtacak kaynak yapıtları bizlerden esirgememelidirler.

GÜMÜŞ: ayarı: 990, çapı: 75 mm., kalınlık: 4 mm., ağırlık: 172,40 gr.

BAKIR: çapı: 75 mm., kalınlık: 5 mm., ağırlık: 175,40 gr.