CUMHURİYET DÖNEMİ MADENİ PARALARINDA BİR SERİLENDİRME DENEMESİ
Tevfik Seno ARDA
Cumhuriyet döneminde basılarak tedavül eden madeni paraların, serilere ayrılmasına dair bir taslak düşüncemi, 1976da yayınlanan TND Bülteni 1. sayısında, o zamana kadar pek fark edilmeyip üzerinde durulmayan Türkiye Cumhuriyeti Dönemi Paraları Kenarlarındaki Yazılar konulu bir makale içinde açıklamıştım.
Aradan geçen süre içinde, biraz daha gelişen düşüncemi, bir yazı ile tartışılmak üzere nümismat arkadaşlara sunuyorum.
Tedavül paralarını beş seriye ayrılabilir görmekteyim.
1. Seri: Arap alfabesiyle basılan 1340, 1341, 1926, 1928 tarihli paraları kapsamalıdır. Bu birinci seri: (1 A) Rumî tarihi taşıyan 1340 ve 1341 yıllı paralar ve (1 B) Milâdî tarihi taşıyan 1926 ve 1928 yılı paralar peklinde iki alt seriye ayrılabilir.
|
1 |
25 K |
10 K |
5 K |
100 P |
Notlar |
|
1340 |
|
+ |
+ |
+ |
(1A) |
|
1341 |
+ |
+ |
+ |
+ |
|
|
1926 |
R4 |
+ |
+ |
+ |
(1B) |
|
1928 |
+ |
R3 |
R4 |
R3 |
2. Seri: 1934 ila 1946 yılları arasında basılan paraları kapsamalıdır. Ana ikinci seri: 1935 ila 1944 (25 Kuruş hariç) yılları arası kabul edilip, 1934 tarihli 100 Krş. (2A) ve 1944+1945+1946 yıllarında basılan 25 Kuruşluklar (2B) alt serileri olarak düşünülebilir.
|
2 |
100 K |
50 K |
25 K |
10 K |
5 K |
1 K |
10 P |
Notlar |
|
1934 |
|
|
|
|
|
|
|
(2A) |
|
1935 |
|
+ |
+ |
+ |
R |
R |
|
|
|
1936 |
|
+ |
+ |
+ |
R |
+ |
|
|
|
1937 |
+ |
R2 |
+ |
+ |
+ |
+ |
|
|
|
1938 |
R2 |
|
|
+ |
+ |
+ |
|
|
|
1939 |
+ |
|
|
+ |
+ |
+ |
|
|
|
1940 |
+ |
|
|
+ |
+ |
+ |
+ |
|
|
1941 |
+ |
|
|
|
|
+ |
+ |
|
|
1942 |
|
|
|
|
+ |
+ |
+ |
|
|
1943 |
|
|
|
|
+ |
+ |
|
|
|
1944 |
|
|
+ |
|
|
+ |
|
|
|
1945 |
|
|
+ |
|
|
|
|
(2B) |
|
1946 |
|
|
+ |
|
|
|
|
3. Seri: 1947 ila 1957 yıllarında basılan paralar, 1957 tarihli nikel 1 Lira hariç, üçüncü seri olarak ele alınabilirler.
|
3 |
1 L |
50 K |
25 K |
10 K |
5 K |
2 1/2 |
1 |
1/2 K |
Notlar |
|
1947 |
+ |
+ |
|
|
|
|
+ |
|
|
|
1948 |
+ |
+ |
+ |
|
|
+ |
+ |
R3 |
|
|
1949 |
|
|
+ |
+ |
+ |
+ |
+ |
|
|
|
1950 |
|
|
|
|
+ |
+ |
+ |
|
|
|
1951 |
|
|
R |
+ |
+ |
R |
+ |
|
|
|
1955 |
|
|
+ |
+ |
+ |
|
|
|
|
|
1956 |
|
|
+ |
+ |
+ |
|
|
|
|
|
1957 |
|
|
|
|
+ |
|
|
|
4. Seri: Prototip para (4A) olarak nitelendirilebilecek 1957 tarihli nikel 1 Lira ile 1958 yılından 1980e kadar basılan paralar, dördüncü seri kapsamında kabul edilebilirler. Bu seride, kalın ve ince pullara basılma ile metal değişiklikleri, istenirse alt gruplar olarak değerlendirilebilir.
|
4 |
5 L |
2 ½ L |
1 L |
50 K |
25 K |
10 K |
5 K |
1 K |
Notlar |
|
1957 |
|
|
+ |
|
|
|
|
|
(4A) |
|
1958 |
|
|
|
|
|
R |
R |
|
|
|
1959 |
|
|
+ |
|
+ |
R |
R |
|
|
|
1960 |
|
+ |
+ |
|
+ |
+ |
+ |
|
|
|
1961 |
|
+ |
+ |
|
+ |
+ |
+ |
+ |
|