OSMANLI PARASINDAKİ ANTİK SÜRŞARJ
Şahin DEMİREL
Anadolumuz çok çeşitli kültürlere kucak açmış, tarihi zenginliklerin kaynaştığı bir bölgede bulunmaktadır. Antik çağdan Yunana. Romaya Bizansa; Selçukludan Osmanlıya ve günümüze uzanan birbirinden kolayca ayrılamayan çok uzun bir tarih sürecini potasında eritmiştir.
Koleksiyon dünyamızın ilginç bir bölümü sayılan Kontrmark olayının kaynağı genellikle batı bölgelerimiz ve Ege adaları olmaktadır. Belli bir devrin madeni paralarına vurulmuş genellike TÜRK, YUNAN, LATİN özellikli yazı, şekil ve monogramlardan oluşmaktadır. Bu konuda daha geniş araştırmalar yaparak kitapçık yayınlayan ve bültenlerde yer veren saygıdeğer dostlarımızın çalışmaları bize en yakın ve yardımcı kaynaklardır.
Resimdeki para Abdülmecide ait bir 10 Paradır. Üstündeki sürşarj konusu şekil 9X9 mm. boyutunda bir resimdir. Resmin Osmanlı paralarında görülmesine ilk kez bu örnekte rastlanmaktadır. İşin daha ilginç yanı bu resmin MÖ 3. Yüzyıldaki Yunan paralarında görülen Perikles Baş olmasıdır. Bu şeklin binlerce yıl sonra bir Osmanlı parasında görülmesi düşündürücüdür. Olayı akla ilk gelen çözümle şu şekilde açıklayabiliriz. Asırlar sonra bulunmuş bir Antik darphanedeki erkek kalıbın o günün para sürşarjlarında kullanılmış olmasıdır. Perikles Baş resim kalıbını kendine sembol olarak nerede ve kimin seçtiği ise belki uzun zaman çözüm bekleyen bir konu kalacaktır.
Bir çoğumuzun yaşadığı gibi; yeni ve bilinmeyen bir değeri ortaya çıkarmak ve tanıtmak mutluluğunu bir Osmanlı parasında yeniden yaşadım.
Her şeye rağmen bu küçük ama ilginç sürşarj Anadolumuzdaki kaynaşmış kültürlerin bir örneği alarak nümismatiğimizdeki yerini almış olacaktır. Hem de binlerce yıl öncesinden gelerek...
