Bültenlere Dön

REVAN’DA DARBOLMUŞ BİR DİRHEM

Ömer DİLER

Osmanlılar, bilindiği gibi, Revan yakınlarına ilk defa Çaldıran zaferinden sonra, Selim I’in dönüşünde uğramışlar ve şehrin surları önünde konaklamışlardır. Dana sonra, Süleyman II’nin, ikinci İran seferinin ardından Fransa Kralına yazdığı zafermamede, zapt edilen 31 şehir arasında Revan’ın da adı geçmektedir. Fakat, şehir tekrar Safevilerin eline düşmüş ve beş yıl sonraki İran seterinde. Safevilerin, Kars ve Erzurum’a saldırılarına misilleme olarak da tahrib edilmiştir (17 Şaban 961). Revan’ın tamamen feth edilib, bir eyalet halinde, Osmanlı mülküne katılması ise Murad III devrine rastlar. Murad III döneminin Şirvan ve Dağıstan serdarı Özdemiroğlu Osman Paşa, 16 Rebi’ülahir 991 Çarşamba günü (11 Mayıs 1583), Safevileri ünlü Mecale savaşında yendikten sonra Semahı kalesini tahkim etmiş ve yöredeki bütün asi beyleri bastırmıştır. Ayrıca Ferhat Paşa’nın da büyük bir ordu ile bölgeye yaklaşması üzerine, Revan valisi Ustalcu-Tokmak-Han, Safevilerin elinde bulunan Revan’ı terk edip Ağrı dağına kaçmış, Ferhat Paşa da hiç bir mukavemet görmeden 991 H yılının tahminen Ağustos ayında Revan’ı işgal etmiştir.

Aşağıda yayınladığım bu iki para, kanımca Revan’ın alınışından sonra, 991 H’de darbolmuştur. Çoğu Osmanlı sikkelerinde görülen Sultanın tahta çıkış tarihini kullanma yöntemi, onlar hanesi gözükmemekle birlikte, burada da uygulanmıştır. Sikkelerin üzerinde görünen tasarımın 982 ve 1012 Haleb sikkelerinin tasarımı ile aynı olması, paraların Haleb darbhanasince hazırlandığı kanısını uyandırmaktadır.

Tam okunamayan paraların kenar yazıları da kanımca 992 Haleb paralarının (Nuri Pere No. 290) aynıdır.

1. sikkenin çapı: 19 mm., ağırlığı: 3,66 gr.,

2. sikkenin çapı: 23 mm., ağırlığı: 3,43 gr. dır.

KAYNAK:

1. DANIŞMENT, İ. H. İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi. C. 3. İstanbul, 1972.

2. BALA, M. İslam Ansiklopedisi. C. 4. Revan Bahsi. İstanbul, 1972.