Bültenlere Dön

İSTANBUL MANZARALI İLGİNÇ BİR MADALYON

H. Avni DOĞAN

Üzerinde İstanbul manzarası bulunan madalyonlar çok nadirdir. Bu yazıda tanıtılan madalyonun dışında koleksiyonumda İstanbul manzaralı iki madalyon daha bulunmaktadır. İlk madalyonda İstanbul’un Galata tarafından görünüşü işlendiği halde diğer iki madalyonda İstanbul’dan Galata yakasının görünüşü işlenmiştir. Tanıtılan söz konusu madalyon Philip Henrich MÜLLER tarafından hazırlanmıştır. Sanatkârın imzası madalyonda (M) harfi ile belirlenmiştir.

1699 M yılında imzalanan Karlofca Antlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu Venedik ve Avusturya’ya, Rusya ile ayrı olarak imzalanan barış gereği de, Rusya’ya büyük toprak parçalarını terketmiştir. Antlaşmanın şartlarına Venedik ve Rusya’nın uymaması nedeniyle bu devletler ile bir süre sonra tekrar başlayan savaşlar sonucu Osmanlı İmparatorluğu, Venedik ve Rusya’ya karşı terkettiği toprakların bir kısmını tekrar geri almıştır. Sıranın kendisine geleceğini düşünen Avusturya ani olarak Venedik ile bir antlaşma imzalayarak Osmanlılara savaş ilan etti. 2 Ağustos 1716 tarihinde Avusturyalılara karşı kaybedilen Varadin Meydan Savaşı’ndan sonra, Tameşvar ve Belgrad’ın da düşmesi sonucu İstanbul’daki Flemenk ve İngiliz elçilerinin araya girmesiyle barış görüşmeleri başlamış uzun süren müzakereler sonunda da Avusturya ile 21 Temmuz 1718 tarihinde Pasarofça antlaşması imzalanmıştır. Madalyon bu antlaşmanın anısına basılmıştır.

Madalyonun özellikleri:

önyüz:

Galata tarafından İstanbul’un genel görünüşü, aşağıda sağ tarafta sanatkârın imzası (M) harfi ile temsil edilmiştir. Şehir manzarası üzerinde Avusturya’yı temsil eden kartal motifi vardır. Kartal bir pençesinde savaşı temsil eden kılıcı, diğer pençesinde barışı temsil eden bir palmiye dalı tutmaktadır. Üst tarafta Latince “ PLIGE ALTERVTVM” ibaresi bulunmakta olup Türkçe karşılığı “Barış ya da Savaş”tır. Altta bulunan arma muhtelif satış kataloglarında şehir arması olarak tarif edilmekte ise de Osmanlı kültür ve idari yapısına ait bir arma olmayıp muhtemelen Avusturya’ya ait bir armadır. Madalyonu bastıran ailenin arması olması da düşünülebilir.

arkayüz:

Defne dalından yapılmış bir çelenk içinde yedi satırda Latince: OB / INDVCIAS / TVRCIS / CONCESSAS / MDCCXVIII / PASSAROVIZI/ DXXI JULY. “Türkler barışı kabul ediyor, 1718, Pasarofça, Tarih, 21 Temmuz”.

Madalyonda tarih Romen rakamları ile yazılmıştır. Madalyon gümüşten basılmış olup çapı 44mm., ağırlığı ise 29.6 gr.’dır.