Bültenlere Dön

MUSA ÇELEBİ’NİN YAYINLANMAMIŞ YENİ TİP BİR AKÇESİ

Fikri AKDOĞANLAR

Osmanlı nümismatiğinin en ilgi çekici ve keyifli yönlerinden biri de, özellikle hâlâ çok bakir olarak değerlendirdiğim akçe ve mangır alanında her an yeni bir tip sikkeye veya yeni bir darbyerine rastlanabilme ihtimalinin yüksek olmasıdır. Aşağıda tanıtmaya çalışacağım akçe de bunun güzel bir örneğini teşkil etmektedir.

Yıldırım Bayezid’ın dördüncü oğlu olan Musa Çelebi’nin nadir sayılan akçeleri pek çeşitli olmayıp, bunları daha önceden de yayınlandığı gibi, Edirne darblı 813 H tarihli olanlar ile darb mahalsiz 813 H tarihli olanlar şeklinde iki ana grupta toplamak mümkündür.

Birinci kategoriye giren Edirne darblı akçeler, arkayüzlerindeki kartuşların farklı bağlantı tiplerine göre şu ana kadar iki çeşit olarak tespit edilebilmiştir. Darb mahalsiz olan akçeler ise tek tiptir [1, 2]. Her iki gruba giren akçelerin önyüzleri aynı olup altıgen çerçeve içinde ve merkezdeki saadet düğümü etrafında devren “Musa bin Bayezid” ibaresi bulunmaktadır.

Yeni bir tip olarak karşımıza çıkan yukarıda resmi ve çizimi sunulan bahse konu Musa Çelebi akçesi, önyüz kalıbının çok farklı oluşu nedeniyle önem arz etmektedir. Şimdiye kadar incelediğim yayınlar [3] ile özel koleksiyonlarda rastlamadığım akçenin önyüzünde yıldız şeklinde sekizgen bir çerçeve içinde, diğer tüm akçelerde devren yazılan “Musa bin Bayezıd” ibaresi iki satır halinde ve düz olarak kazınmıştır. Akçenin arkayüzünde iki bölümlü kartuş içinde üstte “Hullide mülkühü” ibaresi, altta ise “813” H tarihi bulunmaktadır. Akçe 12 mm. kutrunda olup, 1,15 gram ağırlığındadır.

Bu yeni tip akçe ile birlikte noktalama ve nakış farklılıkları hariç, Edirne darblı iki ve darb mahalsiz iki tip olmak üzere dört tip Musa Çelebi akçesine ulaşmış bulunuyoruz. Osmanlı nümismatiğine bir nebze de olsa katkıda bulunmanın hazzı ile bu nadir sikkeyi konuya ilgi duyan koleksiyoner ve araştırmacıların dikkatine sunarım.